09. Ba vai trò trong Scrum

Ba vai trò trong Scrum là ai?

Ba vai trò trong Scrum là ai, nhiệm vụ của họ là gì?

Khi một tổ chức chấp nhận quản lý dự án theo phương pháp Scrum điều đầu tiên là cần hiểu được các vai trò chính trong Scrum khác biệt như thế nào với các vai trò của quản lý dự án truyền thống (tức predictive hay waterfall approach). Mặc dầu chỉ có 3 vai chính trong Scrum nhưng các vai trò này không tự động được ánh xạ với các vai trò của quản lý dự án truyền thống mà đa phần chúng ta đã quen thuộc. Hãy cùng tóm tắt 3 vai trò trong Scrum như sau:

• Product owner – người nắm giữ tầm nhìn về sản phẩm (Product vision)
• ScrumMaster – người hỗ trợ đội dự án vận dụng đúng phương pháp Scrum để làm ra sản phẩm
• Development team – đội ngũ làm ra sản phẩm

Đơn giản chỉ như vậy. Nhưng các tổ chức còn lạ lẫm với phương pháp Scrum sẽ thấy giải thích như vậy chưa rõ ràng mấy! Hơn thế nữa người ta dường như có thể ánh xạ các vai trò này vào các vai trò quản lý dự án truyền thống quen thuộc: Product owner phải chăng chính là Project sponsor? Scrum master chẳng phải giống như Project manager? OK nghe có vẻ có lý, nhưng không đúng đâu các bạn thân mến. Hãy cùng xem hình minh họa dưới đây thật kỹ nhé:

Product owner: Trung tâm của các giá trị kinh doanh

Product owner chính là hòn đá tảng tạo nên thành công của dự án, chịu trách nhiệm định nghĩa ra sản phẩm, các tính năng sản phẩm cần phải làm và đặt ra thứ tự ưu tiên cho trình tự thực hiện để bàn giao được sản phẩm & các tính năng sản phẩm đó. Anh ta cần phải biết dự án được kỳ vọng giao ra những sản phẩm gì, hay những giá trị kinh doanh gì, và hiểu rõ vì sao những sản phẩm này là quan trọng đối với khách hàng, đối với thị trường hoặc đối với chính tổ chức. Product owner phải có khả năng làm trung gian giữa toàn bộ các lợi ích, mong muốn của khách hàng (hoặc của chính tổ chức) với đội dự án, đồng thời đóng vai một chuyên gia tư vấn cho đội dự án trong quá trình làm dự án.

Một điểm khác biệt quan trọng giữa vai Product owner với bất kỳ vai trò gần giống nào khác của dự án kiểu truyền thống là ở chỗ Product owner gắn kết liên tục với đội dự án và hoạt động tích cực xuyên suốt quá trình dự án. Ví dụ Product owner rà soát xem xét lại và đặt thứ tự ưu tiên cho các công việc còn chưa thực hiện dựa theo ý kiến phản hồi và sự thường xuyên thay đổi nhu cầu từ khách hàng. Điều này hoàn toàn khác với vai trò Project sponsor ở dự án truyền thống, người mà định nghĩa ra các công việc chính của dự án ngay từ giai đoạn ban đầu và phát biểu trong Tuyên bố về phạm vi (Scope statement) dự án. Thêm vào đó Product owner cũng chịu trách nhiệm truyền thông và giải thích cho đội dự án về sự thay đổi thứ tự ưu tiên và ảnh hưởng của sự thay đổi này đối với đội dự án.

Product owner là trung tâm của các giá trị kinh doanh đối với dự án thực hiện theo phương pháp Scrum. Anh ta tập trung toàn bộ vào việc đảm bảo rằng các công việc được làm trên thực tế phải chính là các công việc thực sự cần thiết phải hoàn thành để đáp ứng mục tiêu dự án. Điều này tạo ra cho Product owner một ham muốn tự nhiên là muốn kiểm soát công việc. Thế nhưng kiểm soát và chi huy công việc KHÔNG phải là việc của Product owner! Và Product owner phải tự biết giới hạn mình để không lấn sân sang vùng trách nhiệm quản lý hoạt động của đội dự án. Người trợ giúp cho Product owner để quản lý hoạt động của đội dự án là ScrumMaster.

ScrumMaster: Người bảo vệ

Vai trò của ScrumMaster có hai thành phần tách biệt. Thứ nhất, anh ta giữ vai trò người bảo vệ của đội dự án đảm bảo rằng mọi thành viên đội dự án, nhất là thành viên nhóm phát triển (development team) có thể tập trung vào công việc của họ và không bị cản trở. Một số tác nhân cản trở phát sinh từ chính công việc – chẳng hạn do Product owner đi quá giới hạn trách nhiệm đến mức chỉ dẫn cả phương pháp thực hiện công việc cho đội phát triển. Một ScrumMaster còn cần bảo vệ nhóm phát triển khỏi sự cản trở từ tổ chức – ví như việc thay thế các máy tính PC bị hư hỏng của nhóm phát triển hay cung cấp môi trường làm việc tĩnh lặng sạch sẽ hơn.
Thứ hai, ScrumMaster có trách nhiệm bảo vệ chính qui trình Scrum của dự án. ScrumMaster là chuyên gia hiểu sâu về cách thức một dự án kiểu Scrum hoạt động và cách ứng dụng các pactices của phương pháp này. Anh ta cần đảm bảo rằng Product owner và Development team luôn luôn trung thành với giá trị và các nguyên tắc của Scrum framework. Nói rộng hơn ScrumMaster có nhiệm vụ huấn luyện và hướng dẫn các thành viên nhóm phát triển thực hành các practice của Scrum một cách có hiệu quả.
Đây là một vai trò thực sự rất khác với vai trò của một PM theo kiểu truyền thống, dù rằng người ta thường hay so sánh hai vai trò này với nhau. Một PM theo kiểu truyền thống chịu trách niệm quản lý công việc các thành viên đội dự án và hướng dẫn công việc hằng ngày của họ. Với ScrumMaster thì trách nhiệm chính thức chỉ là đảm bảo sao cho qui trình Scrum được thực hiện đúng đắn.

Development team: một đội tự tổ chức, tự kiểm soát và chịu trách nhiệm tập thể

Nảy sinh một câu hỏi hiển nhiên là: vậy thì ai thực sự chịu trách nhiệm quản lý công việc của dự án? Câu trả lời: đó là vai trò của đội phát triển (Development team).Một đội phát triển điển hình theo Scrum sẽ bao gồm từ 5 đến 9 thành viên (tối đa 12 người) gồm các vai trò sau đây nếu là dự án phát triển phần mềm: chuyên gia phân tích nghiệp vụ, kiến trúc sư, kiểm thử viên, chuyên viên phát triển, và chuyên gia thiết kế. Nhưng các vai trò này liệt kê ra chỉ là để nói về chuyên môn kỹ thuật cần có để làm các công việc trong dự án mà không định nói về chức danh.
Development team hoạt động như một tập thể gắn kết để quyết định ra cách thức đạt được mục tiêu chung. Các features sản phẩm mà họ phải làm được sắp xếp ưu tiên bởi Product owner. Phương pháp làm việc của Development team được qui định bởi Scrum và được theo dõi giám sát bởi ScrumMaster. Còn mọi thứ khác là do Development team quyết định và chọn lựa, với sự trợ giúp & hướng dẫn của ScrumMaster. Ví dụ Development team quyết định cách thức và các công việc (task) cần làm để bàn giao được một feature đã chọn từ product backlog.
Mức độ tự trị/tự quản như vậy của Development team là một đặc trưng và là nền tảng của phương pháp Scrum. Nó khuyến khích sự gắn bó giữa các thành viên với nhau và giúp tạo dựng một môi trường làm việc tích cực. Ý tưởng về một đội ngũ xuất phát từ phương pháp waterfall (truyền thống), nhưng ở phương pháp truyền thống công việc phải được quản lý bởi PM (project manager) chứ không phải là tự quản như ở Scrum.

Sức mạnh tổng hợp: sự cộng tác của các vai trò riêng biệt

Văn tắt như trên tuy mới chỉ là lướt qua bề nổi của 3 vai trò trong phương pháp Scrum nhưng như bạn đã thấy 3 vai trò này là đặc trưng duy nhất của Scrum mà không hề là sự tái chế hay điều chỉnh của các vai trò thường thấy trong phương pháp quản lý dự án truyền thống (predictive hay waterfall). Khi mà các tổ chức ngày càng dịch chuyển sang ứng dụng phương pháp quản lý dự án Scrum thì một điều cốt lõi phải xác lập được đủ và tạo môi trường cho 3 vai trò này cộng tác với nhau hiệu quả.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

error: